"The Monk Who Sold His Ferrari" - Bài học về hạnh phúc đích thực từ một thầy giáo già sau 30 năm giảng đường

Cuộc đời Julian Mantle - Tấm gương phản chiếu của biết bao người

Câu chuyện trong sách xoay quanh Julian Mantle, một luật sư lừng danh, một ngôi sao sáng trong giới pháp lý. Ông ta có tất cả: danh vọng, tiền bạc, quyền lực, một chiếc Ferrari đỏ rực, một biệt thự sang trọng, và cả đống giải thưởng danh giá .

Nhưng rồi một ngày, giữa phiên tòa, Julian Mantle gục ngã. Một cơn đau tim quật ngã ông ta ngay trên bục thẩm phán . Người đàn ông tưởng chừng có tất cả ấy suýt chết vì chính cuộc sống mà ông ta đã tạo dựng.

Tôi đọc đến đoạn này và thót tim.

Bao nhiêu lần tôi thức trắng đêm để chấm bài, để viết báo cáo, để chuẩn bị giáo án? Bao nhiêu lần tôi bỏ bữa cơm gia đình vì lịch họp? Bao nhiêu lần tôi gạt đi những lời nhắc nhở của vợ về sức khỏe, về nghỉ ngơi?

Tôi cũng như Julian Mantle. Không phải luật sư, không có Ferrari, nhưng cũng chạy theo một thứ gọi là "thành công" đến mức quên mất rằng mình chỉ có một cơ thể, một cuộc đời.

Sau cơn đau tim, Julian làm một điều mà không ai ngờ tới: ông ta bán hết tài sản, bán luôn chiếc Ferrari yêu quý, và lên đường đến Himalayas tìm kiếm ý nghĩa thực sự của cuộc sống .

Ở đó, ông gặp những bậc thầy tâm linh tại ngôi làng huyền thoại Sivana. Họ dạy ông những bài học giản dị mà sâu sắc về cách sống, về hạnh phúc, về bình an . Và khi trở về, Julian không còn là một luật sư thành đạt nữa, mà là một con người hoàn toàn khác - bình thản, an nhiên và tràn đầy năng lượng sống.

Bảy bài học từ những bậc thầy Sivana

Robin Sharma đã khéo léo lồng ghép những triết lý sâu sắc vào câu chuyện của Julian Mantle thông qua "Bảy Đức Hạnh của Sự Giác Ngộ" (Seven Virtues of Enlightened Learning) . Mỗi đức hạnh là một bài học quý giá mà tôi, sau 30 năm giảng dạy, ước gì mình đã biết sớm hơn.

1. Làm chủ tâm trí - "Khu vườn tâm hồn"

Bài học đầu tiên và quan trọng nhất: "Chất lượng cuộc sống của bạn được quyết định bởi chất lượng những suy nghĩ của bạn" .

Các bậc thầy Sivana ví tâm trí như một khu vườn. Nếu bạn chăm sóc nó, vun xới những hạt giống tốt, nó sẽ nở hoa. Nếu bạn bỏ bê, cỏ dại sẽ mọc lên .

Tôi nhìn lại 30 năm qua. Tôi để tâm trí mình tràn ngập những lo âu: lo bài vở, lo đề tài, lo danh tiếng, lo so sánh với đồng nghiệp. Tôi không bao giờ dành thời gian để dọn dẹp "khu vườn" của mình. Kết quả là dù có nhiều thành tựu, tôi vẫn luôn cảm thấy bất an, thiếu thốn.

Cuốn sách giới thiệu kỹ thuật "Trái tim hoa hồng" (Heart of the Rose) - mỗi ngày dành vài phút ngồi yên, tập trung nhìn vào một bông hồng, để tâm trí lắng đọng và tìm thấy bình yên . Nghe có vẻ đơn giản, nhưng thử mới thấy khó. Tâm trí chúng ta như con khỉ, luôn nhảy nhót từ suy nghĩ này sang suy nghĩ khác. Việc kiểm soát nó đòi hỏi kỷ luật và thực hành.

2. Sống có mục đích - Ngọn hải đăng giữa bão đời

Bài học thứ hai: Mục đích sống là ngọn hải đăng dẫn đường cho mọi hành động của bạn .

Khi không có mục đích rõ ràng, cuộc đời trôi dạt như chiếc thuyền không bánh lái. Khi có mục đích, mọi việc bạn làm đều có ý nghĩa và phương hướng .

Tôi từng nghĩ mục đích của mình là trở thành giáo sư, là có nhiều bài báo quốc tế. Nhưng rồi khi đạt được những điều đó, tôi lại thấy trống rỗng. Hóa ra tôi nhầm mục tiêu với mục đích. Mục tiêu là những cột mốc trên đường, còn mục đích là lý do bạn đi trên con đường đó.

Julian Mantle học được rằng mục đích đích thực không nằm ở những thứ bên ngoài, mà ở sự đóng góp, ở việc sống hết mình với giá trị cốt lõi của bản thân .

3. Thực hành Kaizen - Cải thiện mỗi ngày

Kaizen - một từ tiếng Nhật có nghĩa là "cải tiến liên tục" - là bài học thứ ba . Các bậc thầy Sivana dạy rằng: không cần những thay đổi lớn lao, chỉ cần mỗi ngày tốt hơn một chút so với hôm qua.

Là một người làm toán, tôi hiểu rõ sức mạnh của lũy thừa. Nếu mỗi ngày bạn tốt hơn 1%, sau một năm bạn sẽ tốt hơn gấp 37 lần. Ngược lại, nếu mỗi ngày bạn tệ hơn 1%, sau một năm bạn chỉ còn 3% giá trị ban đầu.

Tôi đã sống theo nguyên lý này mà không hề hay biết. 30 năm qua, mỗi ngày tôi đều cố gắng hoàn thiện bài giảng, cập nhật kiến thức mới. Nhưng tôi chỉ áp dụng Kaizen cho công việc, chứ không áp dụng cho chính con người mình. Tôi quên mất rằng bản thân mình cũng cần được "cải tiến liên tục" mỗi ngày .

4. Kỷ luật là tự do - Nghịch lý của sự trưởng thành

Bài học thứ tư nghe có vẻ mâu thuẫn: Kỷ luật chính là con đường dẫn đến tự do đích thực .

Hầu hết mọi người nghĩ kỷ luật là gò bó, là tù túng. Nhưng các bậc thầy Sivana dạy rằng: chính nhờ kỷ luật mà chúng ta thoát khỏi sự hỗn loạn của những ham muốn nhất thời, để tập trung vào những giá trị lâu dài.

Tôi nhìn lại những sinh viên thành công nhất của mình. Không phải những đứa thông minh nhất, mà là những đứa biết kỷ luật nhất. Chúng biết dậy sớm, biết học đều đặn, biết từ chối những cuộc chơi để hoàn thành bài vở. Kỷ luật đã cho chúng thứ tự do mà những đứa khác không có: tự do lựa chọn tương lai của mình.

Robin Sharma viết: "Ý chí là đức tính thiết yếu của một cuộc đời viên mãn" . Tôi thấy điều đó đúng với mọi lĩnh vực: sức khỏe cần kỷ luật, tiền bạc cần kỷ luật, các mối quan hệ cũng cần kỷ luật.

5. Tôn trọng thời gian - Tài sản quý giá nhất

Bài học thứ năm: Thời gian là tài sản quý giá nhất vì nó không thể lấy lại được .

Các bậc thầy Sivana nói rằng: hãy sống mỗi ngày như thể ngày cuối cùng của đời mình. Không phải để chạy đua với thời gian, mà để trân trọng từng khoảnh khắc, để không lãng phí thời gian vào những điều vô nghĩa .

Tôi đã lãng phí biết bao thời gian vào những việc vô bổ: những cuộc họp không cần thiết, những lo âu vu vơ, những so sánh với đồng nghiệp. Nếu tôi dùng thời gian đó để ở bên gia đình, để đọc sách, để suy ngẫm, cuộc đời tôi đã khác.

6. Phục vụ người khác vô điều kiện

Bài học thứ sáu: Hạnh phúc đích thực đến từ việc cho đi, không phải từ việc nhận lại .

Khi Julian Mantle chỉ biết kiếm tiền và xây dựng danh tiếng, ông ta không hạnh phúc. Chỉ khi bắt đầu phục vụ người khác, chia sẻ những bài học mình học được, ông mới tìm thấy ý nghĩa đích thực .

Tôi đã dạy học 30 năm. Tôi tưởng mình đang cho đi kiến thức. Nhưng thực ra, tôi đang cho đi để nhận lại: nhận lại danh tiếng, nhận lại sự kính trọng, nhận lại thu nhập. Tôi chưa bao giờ cho đi một cách vô điều kiện, chỉ đơn giản vì muốn giúp ai đó.

Gần đây, tôi bắt đầu dạy kèm miễn phí cho vài sinh viên nghèo ham học. Và lạ thay, niềm vui tôi nhận được từ những buổi dạy đó còn lớn hơn nhiều so với những giờ dạy lương cao. Tôi hiểu ra: cho đi mà không mong nhận lại mới là cho đi thực sự.

7. Sống trong hiện tại

Bài học cuối cùng, và có lẽ là sâu sắc nhất: Hạnh phúc không phải là đích đến, mà là chính hành trình .

Chúng ta thường sống với những hối tiếc về quá khứ và lo âu về tương lai. Chúng ta quên mất rằng cuộc sống thực sự chỉ diễn ra trong giây phút hiện tại .

Các bậc thầy Sivana dạy Julian hãy tận hưởng vẻ đẹp của bình minh, hương thơm của hoa cỏ, sự ấm áp của ánh mặt trời. Những điều giản dị ấy mới là cuộc sống thực sự, chứ không phải những bản hợp đồng triệu đô hay những chiếc Ferrari lấp lánh .

Tôi nhìn lại mình. Bao nhiêu bữa cơm gia đình tôi ngồi mà đầu óc để đâu đâu. Bao nhiêu buổi dạo chơi cùng vợ con tôi đi mà lòng vẫn nghĩ về công việc. Tôi chưa bao giờ thực sự sống trọn vẹn trong hiện tại.

Tám và chín - Những bài học mở rộng

Ngoài bảy bài học chính, nhiều độc giả còn rút ra thêm những bài học quý giá khác từ cuốn sách này.

Nuôi dưỡng các mối quan hệ

Một trong những điều Julian Mantle hối tiếc nhất là đã đánh mất các mối quan hệ vì chạy theo thành công. Ông ta có tiền, có danh vọng, nhưng không có ai thực sự gần gũi để chia sẻ .

Bài học này khiến tôi nhớ đến vợ mình. Suốt 30 năm qua, bà ấy luôn ở bên tôi, ủng hộ tôi, nhưng có bao giờ tôi dành cho bà ấy thời gian thực sự chất lượng? Tôi nhận ra rằng: một cuộc đời giàu có không phải là cuộc đời có nhiều tiền, mà là cuộc đời có nhiều tình thương .

Cân bằng cuộc sống

Một bài học khác là sự cân bằng. Julian Mantle mất cân bằng giữa công việc và cuộc sống, giữa thể chất và tinh thần, và điều đó suýt giết chết ông .

Các bậc thầy Sivana dạy rằng: một cuộc sống viên mãn cần sự hài hòa giữa thân, tâm và trí. Không được coi trọng mặt nào hơn mặt nào .

Tôi chưa bao giờ nghĩ đến sự cân bằng. Tôi chỉ nghĩ đến thành công. Và tôi đã trả giá bằng sức khỏe, bằng thời gian cho gia đình, bằng những niềm vui giản dị của cuộc sống.

Từ những bài học đến sự thay đổi

Đọc "The Monk Who Sold His Ferrari", tôi không chỉ đọc để biết. Tôi đọc để thay đổi.

Tôi bắt đầu:

• Mỗi sáng thức dậy sớm hơn 30 phút để ngồi thiền, để đọc vài trang sách, để tận hưởng không gian yên tĩnh trước khi ngày mới bắt đầu.

• Tập thể dục đều đặn mỗi ngày, dù chỉ 20 phút. Tôi không còn lấy cớ bận rộn để bỏ qua sức khỏe.

• Dành thời gian chất lượng cho gia đình vào mỗi tối. Không điện thoại, không máy tính, chỉ trò chuyện và lắng nghe nhau.

• Học cách nói "không" với những việc không thực sự quan trọng, để có thời gian cho những điều thực sự có ý nghĩa.

• Viết nhật ký biết ơn mỗi tối, ghi lại ba điều tôi biết ơn trong ngày. Điều này giúp tôi tập trung vào những điều tích cực thay vì những lo âu vẩn vơ.

Những thay đổi nhỏ này đã tạo ra khác biệt lớn. Tôi cảm thấy bình an hơn, hạnh phúc hơn, và kỳ lạ thay, làm việc cũng hiệu quả hơn.

Những phê phán và hạn chế của cuốn sách

Là một người làm khoa học, tôi phải công tâm mà nói: "The Monk Who Sold His Ferrari" không phải là một cuốn sách hoàn hảo.

Nhiều người cho rằng nó hơi giáo điều và lý tưởng hóa . Câu chuyện về một luật sư thành đạt bỏ hết tài sản lên Himalayas tìm đạo nghe có vẻ xa vời với đa số chúng ta - những người vẫn phải lo toan cơm áo gạo tiền mỗi ngày.

Một số độc giả còn chỉ ra rằng cuốn sách pha trộn quá nhiều triết lý từ nhiều nguồn khác nhau, đôi khi thiếu tính hệ thống . Có người còn cho rằng Sharma đã "thương mại hóa" triết lý phương Đông để bán cho độc giả phương Tây .

Ngoài ra, cuốn sách đưa ra quá nhiều thói quen cùng lúc, khiến người đọc dễ bị choáng ngợp và không biết bắt đầu từ đâu . Một độc giả trên Zen Habits đã liệt kê ra và chục thói quen chỉ riêng cho bài học đầu tiên, và nhận xét: nếu áp dụng hết, bạn sẽ chẳng còn thời gian để làm gì khác .

Nhưng tôi nghĩ, chính những hạn chế đó lại là bài học. Cuốn sách không bắt bạn phải làm tất cả. Nó chỉ đưa ra một "thực đơn" phong phú, và bạn hãy chọn món nào phù hợp với mình. Quan trọng là bắt đầu, dù chỉ với một thay đổi nhỏ.

Tản mạn về triết lý đồng hành

Đọc "The Monk Who Sold His Ferrari", tôi chợt nghĩ về một điều: hành trình tìm kiếm ý nghĩa cuộc sống là hành trình của mỗi người, nhưng không ai có thể đi một mình.

Julian Mantle có các bậc thầy Sivana. Ông có người bạn đồng hành là John - người được ông truyền lại những bài học quý giá . Và tôi, tôi có gia đình, có đồng nghiệp, có sinh viên - những người cùng tôi trên hành trình này.

Điều này gợi cho tôi nhớ đến triết lý "By your side, for life" (Đồng hành, trọn đời) của Daiichi Life. Một triết lý rất đẹp, rất nhân văn, bắt nguồn từ tinh thần "Customer First" (Khách hàng là trên hết) được sáng lập từ năm 1902 tại Nhật Bản.

Tôi tìm hiểu và biết rằng, trong trận động đất và sóng thần năm 2011 tại Nhật Bản, nhân viên Daiichi Life đã không ngại nguy hiểm, đến tận các trung tâm sơ tán để tìm kiếm khách hàng và trao tận tay họ những khoản thanh toán bảo hiểm. Họ không chỉ làm việc, họ đang sống với triết lý đồng hành của mình. "Kizuna" - sợi dây liên kết - đã trở nên bền chặt hơn bao giờ hết trong những thời khắc khó khăn nhất .

Tôi chợt nghĩ, hành trình tìm kiếm hạnh phúc và ý nghĩa cuộc sống cũng cần những người đồng hành như thế. Những người không chỉ ở bên khi bạn thành công, mà còn ở bên khi bạn thất bại. Những người không chỉ chia sẻ niềm vui, mà còn gánh vác nỗi buồn cùng bạn.

Và trong hành trình tài chính - một phần quan trọng của cuộc sống - việc có một người đồng hành đáng tin cậy cũng quan trọng không kém. Bởi nỗi lo về tiền bạc, về tương lai, về rủi ro là một trong những nỗi lo lớn nhất cản trở chúng ta sống trọn vẹn trong hiện tại.

Khi bạn có một kế hoạch tài chính vững chắc, khi bạn biết rằng gia đình mình được bảo vệ trước những rủi ro bất ngờ, khi bạn có một người đồng hành đáng tin cậy để tư vấn cho bạn, bạn sẽ có thêm rất nhiều năng lượng để tập trung vào những điều thực sự quan trọng: phát triển bản thân, vun đắp các mối quan hệ, và sống một cuộc đời có ý nghĩa.

Đó là lý do tôi muốn giới thiệu với các bạn về dịch vụ tư vấn tài chính từ Daiichi Life qua số điện thoại 0932416712. Không phải để bán bảo hiểm, mà để các bạn có một người đồng hành thực sự, giúp các bạn loại bỏ những nỗi lo không cần thiết, để các bạn có thể tập trung vào hành trình quan trọng nhất: hành trình tìm kiếm hạnh phúc và ý nghĩa đích thực của cuộc đời mình.

Lời khuyên cho người trẻ

Các bạn sinh viên thân mến,

Thầy không thể quay lại tuổi 20 để sống khác. Nhưng thầy có thể chia sẻ với các bạn những gì thầy đã học được từ cuốn sách này, từ chính những sai lầm của mình.

Thứ nhất, đừng đợi đến khi gục ngã mới biết quý trọng sức khỏe. Julian Mantle chỉ thay đổi sau cơn đau tim. Đừng để đến lúc đó. Hãy chăm sóc cơ thể mình ngay từ bây giờ, như thể nó là tài sản quý giá nhất - bởi thực sự nó là vậy.

Thứ hai, hãy phân biệt giữa mục tiêu và mục đích. Mục tiêu là những thứ bạn đạt được: điểm cao, bằng cấp, công việc tốt, nhà đẹp, xe xịn. Mục đích là lý do bạn theo đuổi những thứ đó. Hãy dành thời gian để tìm ra mục đích đích thực của đời mình. Nó sẽ là ngọn hải đăng dẫn đường cho bạn qua mọi sóng gió.

Thứ ba, hãy bắt đầu từ những thay đổi nhỏ. Đừng cố thay đổi tất cả mọi thứ cùng lúc. Hãy chọn một thói quen tốt và thực hành nó mỗi ngày. Sau khi nó đã trở thành bản năng, hãy chuyển sang thói quen tiếp theo. Kaizen - cải tiến liên tục từng bước nhỏ - sẽ đưa bạn đến những thay đổi lớn lao.

Thứ tư, hãy học cách sống trong hiện tại. Đừng sống với những hối tiếc về quá khứ, cũng đừng lo âu quá nhiều về tương lai. Tương lai được tạo nên từ những giây phút hiện tại. Hãy tận hưởng từng khoảnh khắc, dù là lúc học bài, lúc ăn cơm cùng gia đình, hay lúc đi dạo dưới tán cây.

Thứ năm, hãy tìm cho mình những người đồng hành đáng tin cậy. Trên hành trình dài của cuộc đời, bạn sẽ cần những người bạn, người thầy, người đồng nghiệp, và cả những chuyên gia tài chính đáng tin cậy, để cùng bạn vượt qua những đoạn đường khó khăn nhất.

Kết luận

"The Monk Who Sold His Ferrari" không phải là cuốn sách dạy bạn cách thành công nhanh chóng. Nó là cuốn sách dạy bạn cách định nghĩa lại thành công theo cách của riêng mình.

Nó nhắc nhở chúng ta rằng:

• Thành công đích thực không nằm ở những thứ bạn sở hữu, mà ở con người bạn trở thành.

• Hạnh phúc không phải là đích đến ở cuối con đường, mà là chính hành trình bạn đi mỗi ngày.

• Ý nghĩa cuộc đời không đến từ việc bạn được bao nhiêu người biết đến, mà từ việc bạn đã giúp được bao nhiêu người.

Tôi ước mình đọc cuốn sách này sớm hơn 20 năm. Nhưng không sao, muộn còn hơn không. Và tôi hy vọng các bạn, ở tuổi đôi mươi, sẽ đọc nó, suy ngẫm về nó, và rút ra được những bài học mà tôi phải mất 30 năm mới hiểu thấu.

Hãy bắt đầu ngay hôm nay. Hãy chăm sóc khu vườn tâm hồn mình. Hãy tìm ra ngọn hải đăng của riêng bạn. Và hãy nhớ rằng: cuộc đời quá ngắn để sống một cách vô thức. Hãy sống tỉnh thức, sống có ý nghĩa, và sống trọn vẹn từng khoảnh khắc.

---

Bài viết là trải nghiệm cá nhân và bài học tôi rút ra từ cuốn sách. Nếu các bạn quan tâm đến việc xây dựng một kế hoạch tài chính dài hạn, một phần quan trọng để loại bỏ những nỗi lo không cần thiết và tập trung vào hành trình tìm kiếm hạnh phúc đích thực, tôi có thể giới thiệu dịch vụ tư vấn tài chính uy tín từ Daiichi Life qua số điện thoại 0932416712. Hãy liên hệ nếu bạn cần một người đồng hành thực sự trên hành trình dài của cuộc đời.

---

Thầy giáo già
(Giảng viên Toán cao cấp, Đại học Kinh tế Quốc dân)