Thủ tục rút bảo hiểm xã hội 1 lần năm 2026: Cập nhật mới nhất ai được rút, hồ sơ cần gì và cách tính chuẩn?

1. Tổng quan: Rút BHXH 1 lần là gì và có gì thay đổi trong năm 2026?

Bảo hiểm xã hội 1 lần là chế độ cho phép người lao động nhận một khoản tiền từ quỹ BHXH dựa trên thời gian và mức lương đã đóng, thay vì chờ đến tuổi nghỉ hưu để nhận lương hưu hàng tháng.

Năm 2026, mọi thủ tục liên quan đến BHXH một lần đều được thực hiện theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, có hiệu lực từ ngày 01/7/2025. Điểm cốt lõi của luật mới là sự phân chia rõ ràng giữa hai nhóm người lao động, dẫn đến điều kiện được rút tiền có sự khác biệt lớn. Rất nhiều người hiểu lầm rằng luật mới "cấm" rút BHXH một lần, nhưng thực tế không phải vậy.

Tin vui là: Nếu bạn đã và đang tham gia BHXH trước ngày 01/7/2025, quyền lợi rút BHXH một lần của bạn về cơ bản vẫn được bảo lưu như trước đây.

2. Điều kiện hưởng BHXH một lần năm 2026 (Ai được rút?)

Theo Điều 70 của Luật BHXH 2024, có sự phân chia rất rõ ràng. Bạn hãy xác định mình thuộc nhóm nào để biết chính xác quyền lợi của mình.

Nhóm 1: Người có thời gian đóng BHXH TRƯỚC ngày 01/7/2025

Đây là nhóm chiếm đa số người lao động hiện nay. Bạn sẽ được rút BHXH một lần nếu thuộc một trong 6 trường hợp sau, căn cứ theo Điểm đ, Khoản 1, Điều 70 Luật BHXH 2024:

1. Đủ tuổi hưởng lương hưu nhưng chưa đủ 15 năm đóng BHXH. Trường hợp này nếu không rút một lần, bạn có thể chọn hưởng trợ cấp hàng tháng.

2. Ra nước ngoài để định cư.

3. Đang mắc một trong những bệnh nguy hiểm đến tính mạng như ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS... theo quy định của Bộ Y tế.

4. Có mức suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên hoặc là người khuyết tật đặc biệt nặng.

5. Có thời gian đóng BHXH trước ngày 01/7/2025, sau 12 tháng nghỉ việc mà không tiếp tục tham gia BHXH (và thời gian đóng chưa đủ 20 năm). Đây là trường hợp phổ biến nhất mà bạn có thể áp dụng.

6. Các trường hợp đặc thù khác theo quy định của pháp luật.

Nhóm 2: Người bắt đầu tham gia BHXH TỪ ngày 01/7/2025 trở đi

Với nhóm này, cơ hội rút BHXH một lần sẽ rất hạn chế. Bạn chỉ được rút trong một số trường hợp đặc biệt, tương tự như các điểm (2), (3), (4) ở trên. Mục đích của luật mới là khuyến khích người lao động bảo lưu thời gian đóng để hưởng lương hưu, đảm bảo an sinh lâu dài.

Vậy nên, nếu bạn thuộc nhóm 1, đừng quá lo lắng. Quyền lợi rút BHXH một lần của bạn vẫn được đảm bảo.

3. Hồ sơ rút BHXH 1 lần năm 2026 cần những gì?

Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và chính xác là bước quan trọng nhất để quá trình giải quyết diễn ra nhanh chóng. Theo quy định mới nhất, một bộ hồ sơ "chuẩn chỉnh" gồm các giấy tờ sau:

• Sổ bảo hiểm xã hội (bản chính): Đây là giấy tờ quan trọng nhất, ghi nhận toàn bộ quá trình tham gia của bạn.

• Đơn đề nghị hưởng BHXH một lần: Phải sử dụng Mẫu số 14-HSB mới nhất ban hành kèm theo Quyết định 313/QĐ-BHXH áp dụng từ ngày 01/4/2026. Bạn có thể tải mẫu này trên Cổng Dịch vụ công Quốc gia hoặc lấy trực tiếp tại cơ quan BHXH.

• Giấy tờ tùy thân: Bản sao công chứng Chứng minh nhân dân hoặc Căn cước công dân (CCCD) gắn chip. Khi nộp hồ sơ trực tiếp, bạn nên mang theo bản chính để đối chiếu.

Hồ sơ bổ sung trong một số trường hợp đặc biệt:

• Nếu ra nước ngoài định cư: Cần nộp thêm bản sao Giấy xác nhận thôi quốc tịch Việt Nam, hoặc Giấy xác nhận mất quốc tịch, hoặc hộ chiếu do nước ngoài cấp.

• Nếu bị mắc bệnh hiểm nghèo: Cần có trích sao hồ sơ bệnh án hoặc giấy tờ chứng minh tình trạng bệnh tật theo quy định.

• Nếu có người ủy quyền đi làm thay: Cần có Văn bản ủy quyền (theo mẫu) và giấy tờ tùy thân của người được ủy quyền.

4. Mẫu đơn đề nghị hưởng BHXH một lần (Mẫu 14-HSB) mới nhất 2026

Mẫu đơn 14-HSB là biểu mẫu không thể thiếu. Từ ngày 01/4/2026, mẫu này được ban hành kèm theo Quyết định 313/QĐ-BHXH, vì vậy bạn cần lưu ý sử dụng đúng mẫu mới để tránh bị trả lại hồ sơ.

Khi điền đơn, bạn cần lưu ý một số điểm quan trọng sau:

• (1) Họ và tên: Ghi đầy đủ, chính xác họ tên của người đề nghị hưởng.

• (2) Địa chỉ cư trú: Ghi rõ ràng, chi tiết đến từng số nhà, thôn/xóm, xã/phường, quận/huyện, tỉnh/thành phố nơi bạn đang sinh sống.

• (3) Ủy quyền: Nếu bạn ủy quyền cho người khác thực hiện thủ tục, bạn phải ghi rõ thông tin này vào đơn. Nếu không có, hãy gạch chéo phần này.

• (4) Nội dung yêu cầu: Đánh dấu chắc chắn vào ô "□ BHXH một lần".

Hãy điền đơn một cách cẩn thận, trung thực. Bất kỳ sai sót nào cũng có thể làm chậm quá trình xử lý hồ sơ của bạn.

5. Cách tính tiền BHXH 1 lần năm 2026 chi tiết và chính xác

Công thức tính mức hưởng BHXH một lần được quy định rất rõ ràng, dựa trên thời gian đóng và mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH. Cụ thể:

Công thức chính:

Mức hưởng BHXH 1 lần
=
(1,5 x Mbqtl x Thời gian đóng BHXH trước năm 2014)
+
(2 x Mbqtl x Thời gian đóng BHXH từ năm 2014 trở đi)

Trong đó:

• Mbqtl: Là Mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH của toàn bộ thời gian bạn đã đóng.

• Thời gian đóng BHXH: Nếu có tháng lẻ, từ 1-6 tháng được tính là nửa năm, từ 7-11 tháng được tính là một năm.

Cách tính Mbqtl (Mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH)

Để tính được con số này, bạn cần phải điều chỉnh mức lương của các năm đóng BHXH trước đó theo hệ số trượt giá (hệ số điều chỉnh) của từng năm. Hệ số trượt giá thường được Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội công bố mỗi năm.

Ví dụ minh họa đơn giản:
Giả sử bình quân tiền lương tháng đóng BHXH (Mbqtl) của bạn là 5.000.000 đồng, và bạn có tổng cộng 5 năm đóng BHXH từ năm 2014 đến 2019. Khi đó, mức hưởng của bạn sẽ là:

Mức hưởng = 2 x 5.000.000 x 5 = 50.000.000 đồng.

Mẹo nhỏ để tính nhanh và chính xác:

Thay vì tự tính toán phức tạp, bạn có thể sử dụng các công cụ tính BHXH 1 lần online miễn phí. Các bước đơn giản như sau:

• Bước 1: Tra cứu quá trình đóng BHXH của bạn trên ứng dụng VssID. Bạn có thể xem chi tiết từng giai đoạn, thời gian và mức lương đóng BHXH.

• Bước 2: Truy cập các trang web như LuatVietnam, LawNet,... và tìm đến mục "Công cụ tính BHXH một lần".

• Bước 3: Nhập các thông tin về thời gian và mức lương đã tra cứu được. Hệ thống sẽ tự động tính toán và cho bạn kết quả ngay lập tức.

6. Quy trình 4 bước nộp hồ sơ rút BHXH 1 lần năm 2026

Quy trình để hưởng BHXH một lần được thực hiện tuần tự qua 4 bước cơ bản sau:

• Bước 1: Lập và nộp hồ sơ. Bạn chuẩn bị đầy đủ bộ hồ sơ như hướng dẫn ở Mục 3.

• Bước 2: Cơ quan BHXH tiếp nhận và giải quyết. Cán bộ BHXH sẽ kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ.

• Bước 3: Nhận kết quả giải quyết. Bạn sẽ nhận được Quyết định về việc hưởng BHXH một lần và bản quá trình đóng BHXH.

• Bước 4: Nhận tiền trợ cấp. Bạn sẽ nhận tiền qua tài khoản cá nhân hoặc tiền mặt tại cơ quan BHXH.

7. Nộp hồ sơ rút BHXH 1 lần ở đâu và bằng cách nào?

Năm 2026, người lao động có thể lựa chọn một trong ba hình thức nộp hồ sơ rút BHXH 1 lần, tùy theo điều kiện và sự thuận tiện của mình.

Cách 1: Nộp hồ sơ trực tiếp

Bạn có thể đến trực tiếp cơ quan Bảo hiểm xã hội cấp quận/huyện nơi bạn cư trú (thường trú hoặc tạm trú). Bạn không bắt buộc phải nộp tại nơi bạn từng đi làm hoặc về tận quê quán. Đây là cách truyền thống, phù hợp với những người chưa quen với công nghệ.

Cách 2: Nộp hồ sơ qua dịch vụ bưu chính công ích

Bạn có thể gửi toàn bộ hồ sơ (bản chính) qua đường bưu điện đến cơ quan BHXH nơi bạn muốn nộp. Hãy gọi đến tổng đài bưu điện để được hướng dẫn cách đóng gói, niêm phong hồ sơ cẩn thận.

Cách 3: Nộp hồ sơ trực tuyến (Online) – Hình thức khuyến khích

Đây là phương thức nhanh chóng và tiện lợi nhất, được cơ quan BHXH khuyến khích sử dụng. Để nộp hồ sơ online, bạn cần:

• Có tài khoản VssID hoặc tài khoản định danh điện tử mức độ 2 (VNeID).

• Sổ BHXH đã được chốt đầy đủ quá trình.

• Có chữ ký số cá nhân hoặc có thể xác thực sinh trắc học.

Các bước thực hiện online:

1. Truy cập vào Cổng Dịch vụ công Quốc gia tại địa chỉ: dichvucong.gov.vn.

2. Đăng nhập bằng tài khoản VssID hoặc VNeID.

3. Tìm kiếm thủ tục "Hưởng BHXH một lần".

4. Điền thông tin, tải lên file scan các giấy tờ cần thiết và gửi yêu cầu.

8. Thời gian giải quyết hồ sơ là bao lâu?

Theo quy định, thời hạn tối đa để cơ quan BHXH giải quyết hồ sơ hưởng BHXH một lần và tổ chức chi trả cho bạn là 05 (năm) ngày làm việc, kể từ ngày nhận được đầy đủ hồ sơ hợp lệ. Thời gian này áp dụng cho cả ba hình thức nộp hồ sơ kể trên.

9. Những câu hỏi thường gặp nhất (FAQ) khi rút BHXH một lần

• Hỏi: Tôi đã đóng BHXH được 15 năm, nay nghỉ việc thì có được rút BHXH một lần không?

  • Đáp: Có, nếu bạn thuộc nhóm đóng BHXH trước ngày 01/7/2025. Bạn chỉ cần nghỉ việc và không tiếp tục đóng BHXH trong vòng 12 tháng là đủ điều kiện.

• Hỏi: Tôi mất sổ BHXH thì có làm thủ tục rút được không?

  • Đáp: Bạn cần phải làm thủ tục cấp lại sổ BHXH trước khi nộp hồ sơ rút một lần. Hãy liên hệ với cơ quan BHXH nơi bạn cư trú để được hướng dẫn.

• Hỏi: Rút BHXH một lần rồi, sau này có đóng lại được không?

  • Đáp: Có, bạn hoàn toàn có thể tham gia lại. Tuy nhiên, thời gian đã nhận BHXH một lần sẽ không được cộng dồn để tính hưởng các chế độ BHXH khác.

• Hỏi: Sau khi nộp hồ sơ online, tôi có cần gửi bản cứng đi nữa không?

  • Đáp: Tùy theo quy định. Với một số trường hợp hồ sơ giấy không thể chuyển đổi sang điện tử, cơ quan BHXH sẽ yêu cầu bạn gửi bản cứng qua bưu điện. Bạn hãy đọc kỹ hướng dẫn trên hệ thống trực tuyến.

10. Lưu ý cực kỳ quan trọng trước khi quyết định rút BHXH 1 lần

Việc rút BHXH một lần đồng nghĩa với việc bạn từ bỏ cơ hội có một nguồn thu nhập ổn định khi về già (lương hưu) và tấm thẻ bảo hiểm y tế miễn phí đi kèm. Đây là một quyết định ảnh hưởng lâu dài, vì vậy bạn hãy suy nghĩ thật kỹ.

• Nên rút khi nào? Chỉ nên rút khi bạn thực sự gặp khó khăn về tài chính, cần một khoản tiền lớn để giải quyết việc gấp, hoặc có kế hoạch sử dụng số tiền này để đầu tư sinh lời tốt hơn.

• Không nên rút khi nào? Không nên rút nếu bạn chỉ vì những lý do nhỏ nhặt hoặc do nghe theo lời xúi giục. Hãy bảo lưu thời gian đóng và cố gắng đóng tiếp để đủ 15 năm (theo luật mới) hưởng lương hưu khi về già.

---

Kết luận

Hy vọng bài viết đã cung cấp cho bạn một cái nhìn toàn diện và chi tiết nhất về thủ tục rút bảo hiểm xã hội 1 lần năm 2026. Mặc dù có những thay đổi quan trọng theo Luật BHXH 2024, nhưng nhìn chung, nếu bạn đã tham gia BHXH trước ngày 01/7/2025, con đường rút BHXH một lần vẫn rộng mở.

Quan trọng nhất là bạn cần nắm rõ mình thuộc nhóm đối tượng nào, chuẩn bị hồ sơ đúng theo Mẫu 14-HSB mới và lựa chọn hình thức nộp phù hợp. Đừng quên sử dụng các công cụ tính online để ước lượng số tiền mình sẽ nhận được.

Chúc bạn thành công và có những lựa chọn sáng suốt cho tương lai của mình!