PHÍ CHẤM DỨT HỢP ĐỒNG BẢO HIỂM LÀ GÌ? CHUYÊN GIA GIẢI THÍCH CHI TIẾT

1. PHÍ CHẤM DỨT HỢP ĐỒNG BẢO HIỂM LÀ GÌ?

1.1. Định nghĩa chính xác

Theo các công ty bảo hiểm lớn như Prudential, Manulife và Generali, phí chấm dứt hợp đồng bảo hiểm (còn gọi là phí hủy bỏ hợp đồng trước hạn, phí phạt do hủy hợp đồng) là khoản phí mà công ty bảo hiểm thu khi khách hàng yêu cầu chấm dứt hợp đồng trước thời hạn đã thỏa thuận .

Nói một cách dễ hiểu: Khi bạn ký hợp đồng bảo hiểm, bạn cam kết tham gia trong một thời gian dài (10 năm, 15 năm, 20 năm...). Nếu bạn "phá vỡ cam kết" này bằng cách hủy hợp đồng giữa chừng, bạn sẽ phải trả một khoản phí - đó chính là phí chấm dứt hợp đồng .

1.2. Các tên gọi khác nhau

Tùy theo từng công ty và ngữ cảnh, phí chấm dứt hợp đồng còn được gọi là:

• Phí hủy bỏ hợp đồng trước hạn 

• Phí phạt do hủy bỏ hợp đồng trước hạn 

• Phí giải ước hợp đồng

• Chi phí chấm dứt hợp đồng trước hạn 

---

2. VÌ SAO CÓ PHÍ CHẤM DỨT HỢP ĐỒNG?

Nhiều khách hàng thắc mắc: "Tôi đã đóng phí đầy đủ, sao khi hủy lại bị trừ tiền?". Dưới đây là những lý do chính giải thích sự tồn tại của khoản phí này:

2.1. Bù đắp chi phí ban đầu công ty đã bỏ ra

Khi bạn tham gia bảo hiểm, công ty bảo hiểm đã chi trả nhiều khoản chi phí ngay từ năm đầu tiên :

• Hoa hồng cho đại lý/tư vấn viên: Thường lên đến 30-50% phí năm đầu

• Chi phí khai thác hợp đồng: Bao gồm chi phí quảng cáo, tiếp thị, hành chính

• Chi phí quản lý ban đầu: Thiết lập hồ sơ, hệ thống theo dõi

Các chi phí này được công ty bảo hiểm chi trả ngay từ đầu với kỳ vọng bạn sẽ duy trì hợp đồng dài hạn. Khi bạn hủy sớm, công ty thu phí chấm dứt để thu hồi một phần các chi phí đã bỏ ra .

2.2. Đảm bảo tính công bằng cho cộng đồng người tham gia

Phí chấm dứt giúp ngăn chặn tình trạng khách hàng tham gia ngắn hạn rồi hủy, gây thiệt hại cho quỹ chung của tất cả người tham gia bảo hiểm.

2.3. Khuyến khích cam kết dài hạn

Bảo hiểm nhân thọ được thiết kế cho mục tiêu dài hạn. Phí chấm dứt cao trong những năm đầu là cơ chế để khuyến khích khách hàng duy trì hợp đồng, từ đó đạt được mục tiích tài chính ban đầu .

---

3. CÔNG THỨC TÍNH PHÍ CHẤM DỨT HỢP ĐỒNG

3.1. Công thức tổng quát

Theo các nguồn chính thống từ Prudential, AIA và Dai-ichi Life, công thức xác định số tiền bạn nhận được khi hủy hợp đồng là :

Giá trị hoàn lại = Giá trị tài khoản tại ngày chấm dứt - Phí chấm dứt hợp đồng (nếu có) - Các khoản nợ (nếu có) 

Trong đó:

• Giá trị tài khoản: Số tiền tích lũy từ phí đã đóng sau khi trừ các khoản phí ban đầu, phí quản lý, phí bảo hiểm rủi ro và cộng với lãi đầu tư 

• Phí chấm dứt hợp đồng: Khoản phí phạt khi rút tiền trước hạn 

• Các khoản nợ: Phí bảo hiểm cơ bản chưa đóng đủ, phí quản lý còn nợ... 

3.2. Ví dụ minh họa

Giả sử bạn đóng phí 20 triệu đồng/năm trong 3 năm, tổng phí đã đóng là 60 triệu đồng. Giá trị tài khoản hiện tại là 40 triệu đồng (sau khi trừ các loại phí). Phí chấm dứt hợp đồng ở năm thứ 3 là 15% giá trị tài khoản.

Số tiền bạn nhận được = 40 triệu - (15% × 40 triệu) = 40 triệu - 6 triệu = 34 triệu đồng 

Như vậy, với 60 triệu đã đóng, bạn chỉ nhận lại 34 triệu - mất 26 triệu, trong đó 6 triệu là phí chấm dứt hợp đồng, phần còn lại là các khoản phí khác đã khấu trừ.

---

4. CÁC MỨC PHÍ CHẤM DỨT THEO THỜI GIAN

Phí chấm dứt hợp đồng thường cao nhất ở những năm đầu và giảm dần theo thời gian. Dưới đây là bảng minh họa mức phí điển hình :

Năm hợp đồng	Mức phí chấm dứt (ước tính)	Đặc điểm
Năm 1-2	30% - 50% giá trị tài khoản	Rất cao, có thể không nhận được gì
Năm 3	10% - 25% giá trị tài khoản	Cao nhưng đã giảm so với năm đầu
Năm 4	5% - 15% giá trị tài khoản	Giảm dần
Năm 5-9	0% - 10% giá trị tài khoản	Tiến về 0
Từ năm 10 trở đi	0%	Không còn phí chấm dứt

Lưu ý: Mức phí cụ thể phụ thuộc vào từng công ty và sản phẩm bảo hiểm, được quy định rõ trong hợp đồng.

---

5. PHÂN BIỆT PHÍ CHẤM DỨT VỚI CÁC LOẠI PHÍ KHÁC

Để tránh nhầm lẫn, anh/chị cần phân biệt phí chấm dứt hợp đồng với các loại phí khác trong bảo hiểm nhân thọ :

Loại phí	Mục đích	Thời điểm thu
Phí chấm dứt hợp đồng	Phạt khi hủy hợp đồng trước hạn	Khi khách hàng yêu cầu hủy
Phí ban đầu	Chi phí khai thác, hoa hồng đại lý	Khấu trừ ngay từ phí năm đầu
Phí bảo hiểm rủi ro	Chi trả quyền lợi bảo vệ (tử vong, thương tật)	Hàng tháng/năm
Phí quản lý hợp đồng	Quản lý hồ sơ, hành chính	Định kỳ
Phí rút giá trị tài khoản	Thu khi khách hàng rút tiền một phần	Khi rút tiền

---

6. NHỮNG LƯU Ý QUAN TRỌNG KHI CÓ Ý ĐỊNH CHẤM DỨT HỢP ĐỒNG

6.1. Thời điểm chấm dứt ảnh hưởng lớn đến số tiền nhận được

Theo quy định tại Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 :

• Hủy trong 21 ngày đầu: Được hoàn lại phí đã đóng (sau khi trừ chi phí khám sức khỏe nếu có) 

• Hủy trong 2 năm đầu: Thường không nhận được giá trị hoàn lại, hoặc rất thấp 

• Hủy sau 2 năm: Bắt đầu có giá trị hoàn lại, nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với tổng phí đã đóng 

6.2. Các lựa chọn thay thế thông minh hơn hủy hợp đồng

Trước khi quyết định hủy, anh/chị có thể xem xét :

1. Tạm ứng từ giá trị hợp đồng: Vay tiền từ chính hợp đồng (tối đa 80% giá trị hoàn lại) mà không cần hủy

2. Giãn thời gian đóng phí: Sử dụng thời gian gia hạn 60 ngày

3. Giảm số tiền bảo hiểm: Điều chỉnh xuống mức phù hợp với khả năng tài chính

4. Chuyển đổi sản phẩm: Chuyển sang sản phẩm khác có phí thấp hơn

6.3. Quy trình chấm dứt hợp đồng

Nếu vẫn quyết định hủy, các bước cần thực hiện :

1. Liên hệ tư vấn viên hoặc công ty để được tư vấn cụ thể

2. Chuẩn bị hồ sơ: Đơn yêu cầu hủy hợp đồng (theo mẫu), hợp đồng gốc, CMND/CCCD

3. Nộp hồ sơ tại văn phòng công ty hoặc qua tư vấn viên

4. Nhận tiền sau 7-15 ngày làm việc

---

7. KẾT LUẬN VÀ LỜI KHUYÊN

Phí chấm dứt hợp đồng bảo hiểm là khoản phí mà công ty bảo hiểm thu khi khách hàng hủy hợp đồng trước thời hạn, nhằm bù đắp chi phí ban đầu và duy trì tính công bằng cho cộng đồng tham gia .

Qua bài viết này, tôi muốn nhấn mạnh một số điểm quan trọng:

1. Phí chấm dứt cao nhất ở những năm đầu - đó là lý do bạn không nên hủy hợp đồng sớm 

2. Hủy hợp đồng luôn gây thiệt hại tài chính - đặc biệt trong 3 năm đầu, số tiền nhận lại rất thấp so với tổng phí đã đóng 

3. Có nhiều lựa chọn thay thế - hãy cân nhắc tạm ứng, giãn phí hoặc giảm số tiền bảo hiểm trước khi hủy 

4. Hiểu rõ hợp đồng trước khi tham gia - nắm rõ các loại phí, đặc biệt là phí chấm dứt, để có cam kết dài hạn phù hợp với khả năng tài chính 

Bảo hiểm nhân thọ là cam kết dài hạn, và phí chấm dứt là cơ chế để đảm bảo cam kết đó được tôn trọng. Hãy coi đây như một lời nhắc nhở để bạn cân nhắc kỹ lưỡng trước khi "phá vỡ" hợp đồng, bởi thiệt hại không chỉ là khoản phí trước mắt mà còn là sự bảo vệ tài chính cho gia đình trong tương lai.