Bảo hiểm nhân tho nên mua o dau

Các bạn nên mua bảo hiểm dai-ichi-life.

Có BHYT rồi, gia đình còn phải tự chi những khoản nào khi bệnh nặng?

Có BHYT rồi, gia đình còn có thể phải tự chi những khoản nào khi bệnh nặng?

Có một suy nghĩ rất phổ biến:

“Nhà tôi có BHYT rồi. Nếu chẳng may bệnh nặng thì bệnh viện đã có BHYT lo.”

Nói như vậy không hoàn toàn sai.

BHYT là một lớp bảo vệ tài chính rất quan trọng. Đặc biệt, chính sách BHYT hiện nay đã mở rộng quyền lợi cho nhiều trường hợp khám chữa bệnh và có những nhóm bệnh nặng, bệnh hiếm, bệnh hiểm nghèo được hưởng quyền lợi thuận lợi hơn theo quy định.

Nhưng có một điểm gia đình cần hiểu rõ:

BHYT không có nghĩa là mọi chi phí phát sinh khi bệnh nặng đều bằng 0.

Khi một người điều trị bệnh nghiêm trọng trong thời gian dài, khoản tiền gia đình phải lo đôi khi không chỉ nằm trên hóa đơn viện phí.

Đó có thể là phần cùng chi trả, phần ngoài phạm vi BHYT, chênh lệch dịch vụ theo yêu cầu, chi phí đi lại, ăn ở, người chăm sóc và đặc biệt là khoản thu nhập bị mất trong thời gian điều trị.

Và đây mới là phần rất nhiều gia đình chưa tính đến.

1. Trước hết, cần hiểu đúng: BHYT chi trả “trong phạm vi được hưởng”

Đây là điểm quan trọng nhất.

Theo quy định hiện hành, quỹ BHYT thanh toán các chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi được hưởng và theo mức hưởng của từng đối tượng. Không phải tất cả người tham gia đều được quỹ BHYT thanh toán 100% mọi chi phí.

Nói cách dễ hiểu:

Có BHYT ≠ mọi hóa đơn bệnh viện đều được BHYT thanh toán toàn bộ.

Một phần chi phí có thể vẫn thuộc trách nhiệm của người bệnh, tùy trường hợp.

Ví dụ, một người có mức hưởng 80% thì không thể mặc định rằng mọi khoản điều trị đều được quỹ BHYT thanh toán 80% toàn bộ hóa đơn.

Bởi trước tiên phải xác định:

Khoản chi đó có thuộc phạm vi BHYT không?
Người bệnh được hưởng mức nào?
Cơ sở khám chữa bệnh và hình thức khám chữa bệnh có ảnh hưởng đến mức thanh toán không?
Có sử dụng dịch vụ theo yêu cầu hay không?
Có khoản chênh lệch hoặc chi phí ngoài phạm vi không?

Đó là lý do khi nói về BHYT, câu “được thanh toán bao nhiêu phần trăm?” chưa phải câu hỏi đầy đủ.

2. Khoản đầu tiên: Phần cùng chi trả

Đây là khoản dễ hình dung nhất.

Giả sử một phần chi phí điều trị thuộc phạm vi BHYT và người bệnh phải cùng chi trả theo mức hưởng của mình.

Nếu tổng chi phí thuộc phạm vi thanh toán là 100 triệu đồng, nhưng mức hưởng của người bệnh không phải 100%, thì phần còn lại có thể trở thành khoản gia đình phải tự thanh toán.

Tất nhiên, đây chỉ là ví dụ minh họa, không phải công thức áp dụng cho mọi trường hợp.

Bởi mức hưởng BHYT thực tế còn phụ thuộc vào đối tượng tham gia và tình huống khám chữa bệnh cụ thể.

Theo Bộ Y tế, mức hưởng hiện hành có thể là 100%, 95%, 80% và trong một số trường hợp áp dụng các tỷ lệ khác theo quy định về cơ sở và hình thức khám chữa bệnh.

Với một bệnh nhẹ, phần người bệnh tự trả có thể không đáng kể.

Nhưng nếu bệnh kéo dài nhiều tháng, số tiền này có thể trở thành một khoản đáng kể.

3. Chi phí ngoài phạm vi được BHYT thanh toán

Đây là phần rất dễ bị hiểu nhầm.

BHYT có danh mục và phạm vi thanh toán đối với thuốc, thiết bị y tế, vật tư, dịch vụ kỹ thuật y tế... theo quy định.

Điều đó có nghĩa:

Không phải cứ bác sĩ chỉ định một khoản chi phí là khoản đó mặc nhiên được BHYT thanh toán toàn bộ.

Bộ Y tế cũng giải thích rõ rằng quỹ BHYT thanh toán các thuốc, thiết bị y tế và dịch vụ kỹ thuật thuộc phạm vi thanh toán của quỹ.

Nếu một khoản nằm ngoài phạm vi được hưởng, người bệnh có thể phải tự chi trả theo quy định.

Với bệnh nặng, đây là vấn đề cần đặc biệt lưu ý vì quá trình điều trị có thể kéo dài và phát sinh nhiều loại chi phí khác nhau.

4. Chi phí chênh lệch khi sử dụng dịch vụ theo yêu cầu

Đây là một ví dụ rất thực tế.

Người bệnh có BHYT nhưng muốn:

Phòng dịch vụ.
Bác sĩ theo yêu cầu.
Một số dịch vụ theo yêu cầu.
Điều kiện chăm sóc khác với dịch vụ thông thường.

BHYT vẫn có thể thanh toán phần chi phí thuộc phạm vi và mức hưởng, nhưng phần chênh lệch giữa giá dịch vụ theo yêu cầu và mức quỹ BHYT thanh toán có thể do người bệnh tự trả.

Ví dụ minh họa:

Một dịch vụ có giá theo yêu cầu là 5 triệu đồng.

Quỹ BHYT thanh toán theo mức và phạm vi được hưởng là 2 triệu đồng.

Phần chênh lệch 3 triệu đồng có thể thuộc trách nhiệm của người bệnh.

Con số thực tế phải căn cứ vào giá dịch vụ, mức hưởng và quy định cụ thể.

Điều đáng nói ở đây không phải là:

“Dịch vụ theo yêu cầu tốt hơn hay xấu hơn.”

Mà là:

Nếu gia đình lựa chọn dịch vụ có chi phí cao hơn, cần biết trước phần nào mình phải tự trả.

5. Chi phí đi lại và ăn ở

Đây là khoản rất ít khi được tính vào “chi phí bệnh”.

Nhưng với bệnh nặng, nó có thể kéo dài hàng tháng.

Ví dụ gia đình ở một tỉnh nhưng người bệnh phải điều trị tại thành phố lớn.

Một lần đi khám có thể phát sinh:

Tiền xe.
Tiền xăng.
Vé máy bay hoặc xe khách.
Tiền ăn.
Chỗ ở cho người nhà.
Chi phí đi lại giữa bệnh viện và nơi ở.

Một lần có thể không nhiều.

Nhưng nếu phải đi hàng chục lần?

Nó trở thành một khoản tiền thật.

Đặc biệt với những gia đình có người bệnh phải điều trị dài ngày, khoản này không nên bị xem nhẹ.

6. Chi phí cho người chăm sóc

Bệnh nhân không phải lúc nào cũng có thể tự chăm sóc mình.

Một người có thể phải:

Nghỉ việc để chăm chồng/vợ.
Nghỉ làm để chăm cha mẹ.
Giảm giờ làm.
Thuê người chăm sóc.
Thay phiên nhiều thành viên trong gia đình.

Và đây là lúc xuất hiện một khoản chi phí rất đặc biệt:

Chi phí cơ hội của người chăm sóc.

Ví dụ:

Người vợ có thu nhập 30 triệu/tháng.

Chồng điều trị dài ngày.

Người vợ phải nghỉ việc 4 tháng để chăm chồng.

Riêng phần thu nhập không còn tạo ra đã là:

30 triệu × 4 = 120 triệu đồng.

BHYT có thể hỗ trợ chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi được hưởng.

Nhưng không thể thay thế khoản thu nhập mà người vợ bị mất vì phải nghỉ việc chăm người thân.

Đây là một khoảng trống tài chính rất khác.

7. Thu nhập của chính người bệnh bị mất

Đây có thể mới là khoản lớn nhất.

Giả sử một người trụ cột:

Thu nhập 60 triệu/tháng.

Nếu bệnh khiến họ không thể làm việc trong 12 tháng:

60 triệu × 12 = 720 triệu đồng.

Gia đình có thể không phải trả 720 triệu cho bệnh viện.

Nhưng gia đình có thể mất 720 triệu thu nhập.

Đây là hai bài toán hoàn toàn khác nhau.

Và đôi khi:

Khoản tiền gia đình mất vì không còn thu nhập còn lớn hơn rất nhiều khoản viện phí phải tự trả.

Đặc biệt với những gia đình có:

Con nhỏ.
Khoản vay mua nhà.
Chi phí học hành.
Chi phí sinh hoạt cao.
Chỉ một người tạo phần lớn thu nhập.

thì mất thu nhập dài hạn có thể tạo ra áp lực rất lớn.

8. Chi phí sinh hoạt vẫn tiếp tục chạy

Đây là điều nghe có vẻ đơn giản nhưng rất quan trọng.

Bệnh nhân nằm viện.

Nhưng:

Tiền nhà vẫn phải trả.

Tiền điện vẫn phải trả.

Tiền học của con vẫn phải trả.

Tiền ăn vẫn phải trả.

Khoản vay ngân hàng vẫn đến hạn.

Các khoản bảo hiểm, học phí, sinh hoạt... vẫn tiếp tục.

Bệnh có thể khiến thu nhập giảm.

Nhưng phần lớn chi phí sinh hoạt của gia đình không giảm tương ứng.

Thậm chí có những khoản còn tăng.

Vì vậy, khi tính khả năng tài chính trước bệnh nặng, không nên chỉ hỏi:

“Viện phí có bao nhiêu?”

Mà phải hỏi:

“Trong thời gian điều trị, gia đình cần bao nhiêu tiền để tiếp tục sống?”

9. Một ví dụ: gia đình có BHYT nhưng vẫn thiếu tiền

Hãy thử một tình huống giả định.

Gia đình anh Minh có:

Hai vợ chồng.
Hai con nhỏ.
Thu nhập 80 triệu/tháng.
Chi phí gia đình 45 triệu/tháng.
Có BHYT.

Người chồng không may mắc một bệnh nghiêm trọng và phải điều trị dài ngày.

Giả sử trong 12 tháng:

Chi phí y tế gia đình phải tự trả

Khoảng 100 triệu đồng.

Chi phí đi lại, ăn ở

Khoảng 50 triệu đồng.

Người vợ phải nghỉ việc 4 tháng

Mất thu nhập khoảng 120 triệu đồng.

Người chồng giảm mạnh thu nhập trong 12 tháng

Giả sử giảm khoảng 400 triệu đồng.

Tổng tác động tài chính:

100 + 50 + 120 + 400 = 670 triệu đồng.

Con số này không phải dự toán y tế và chỉ nhằm minh họa cách nhìn về tổng tác động tài chính.

Điều đáng chú ý là:

Trong 670 triệu đồng đó, không phải toàn bộ là “tiền viện phí”.

Một phần rất lớn là:

thu nhập bị mất + chi phí sinh hoạt + chi phí chăm sóc + chi phí đi lại.

Đây mới là bức tranh đầy đủ hơn.

10. Vì vậy, BHYT rất quan trọng nhưng không nên được giao một nhiệm vụ mà nó không được thiết kế để làm

BHYT có vai trò rất quan trọng trong việc giúp người dân giảm gánh nặng chi phí khám chữa bệnh theo phạm vi và mức hưởng được pháp luật quy định.

Nhưng BHYT không phải là một khoản thu nhập thay thế.

Nó cũng không mặc nhiên thanh toán:

Tiền lương bị mất.
Doanh thu kinh doanh bị mất.
Khoản vay ngân hàng.
Chi phí sinh hoạt của cả gia đình.
Mọi chi phí chăm sóc.
Mọi khoản dịch vụ ngoài phạm vi.
Mọi khoản chênh lệch dịch vụ theo yêu cầu.

Nói ngắn gọn:

BHYT giúp xử lý một phần bài toán “chi phí y tế”.

Nhưng gia đình còn phải giải bài toán:

“Nếu bệnh khiến tôi không thể kiếm tiền thì sao?”

11. Đừng chỉ tính “chi phí chữa bệnh”, hãy tính “chi phí của một lần mất khả năng kiếm tiền”

Đây là một cách nhìn rất khác.

Giả sử một người:

Thu nhập 50 triệu/tháng.

Gia đình có hai con.

Nếu người đó nghỉ làm 6 tháng:

50 × 6 = 300 triệu đồng.

Nếu nghỉ 12 tháng:

600 triệu đồng.

Nếu mất khả năng lao động lâu dài, con số có thể lớn hơn rất nhiều.

Lúc này, câu hỏi về bảo vệ tài chính không còn chỉ là:

“Bệnh viện hết bao nhiêu tiền?”

Mà là:

“Nguồn thu nhập nào sẽ tiếp tục nuôi gia đình trong thời gian tôi không thể làm việc?”

Đây chính là phần mà mỗi gia đình cần tự tính.

12. Vậy gia đình nên chuẩn bị những lớp bảo vệ nào?

Không có một công thức áp dụng cho tất cả.

Nhưng có thể hình dung tài chính gia đình như nhiều lớp.

Lớp 1: BHYT

Giúp giảm gánh nặng chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi và mức hưởng theo quy định.

Đây là lớp nền rất quan trọng.

Lớp 2: Quỹ dự phòng

Dùng cho:

Chi phí sinh hoạt.
Mất thu nhập ngắn hạn.
Đi lại.
Các khoản phát sinh.

Quỹ này giúp gia đình không phải bán tài sản hoặc vay nợ ngay khi có biến cố.

Lớp 3: Bảo hiểm sức khỏe

Tùy sản phẩm, có thể hỗ trợ thêm một số chi phí y tế theo phạm vi quyền lợi của hợp đồng.

Đây là lớp cần xem kỹ điều kiện, hạn mức, thời gian chờ, loại trừ và quy định cụ thể của từng sản phẩm.

Lớp 4: Bảo hiểm bệnh hiểm nghèo hoặc các quyền lợi liên quan

Một số sản phẩm có thể chi trả một khoản tiền khi người được bảo hiểm mắc bệnh thuộc danh sách và đáp ứng điều kiện quy định trong hợp đồng.

Điểm đáng chú ý:

Khoản tiền này có thể giúp gia đình có thêm nguồn lực để xử lý những chi phí không đơn thuần là viện phí, tùy theo quyền lợi hợp đồng.

Lớp 5: Bảo hiểm nhân thọ

Nếu gia đình phụ thuộc nhiều vào thu nhập của một người, bảo hiểm nhân thọ có thể được cân nhắc như một công cụ chuyển giao một phần rủi ro tài chính khi xảy ra sự kiện bảo hiểm thuộc phạm vi hợp đồng.

Mục tiêu không phải là:

“Có càng nhiều bảo hiểm càng tốt.”

Mà là:

“Nếu nguồn thu nhập quan trọng nhất của gia đình bị ảnh hưởng, gia đình còn bao nhiêu nguồn lực để tiếp tục sống?”

13. Có BHYT rồi, có cần thêm bảo hiểm khác không?

Không có câu trả lời “có” cho tất cả mọi người.

Một gia đình có thể đã có:

BHYT tốt.
Quỹ dự phòng lớn.
Tài sản thanh khoản.
Hai nguồn thu nhập ổn định.
Không có khoản vay lớn.

Trong trường hợp đó, nhu cầu mua thêm bảo hiểm có thể khác một gia đình:

Chỉ có một người tạo thu nhập chính.
Có con nhỏ.
Đang vay mua nhà.
Chi phí sinh hoạt cao.
Không có nhiều tiền dự phòng.

Vì vậy, thay vì hỏi:

“Có BHYT rồi thì có cần bảo hiểm nữa không?”

hãy thử hỏi:

“Nếu tôi bệnh nặng và không thể làm việc trong 12 tháng, gia đình tôi sẽ thiếu bao nhiêu tiền?”

Đây là câu hỏi thực tế hơn.

14. Một bài toán đơn giản gia đình nào cũng có thể thử

Anh/chị lấy giấy và ghi:

Thu nhập của người trụ cột:

…… triệu/tháng

Chi phí thiết yếu của gia đình:

…… triệu/tháng

Khoản vay phải trả:

…… triệu/tháng

Tiền tiết kiệm có thể sử dụng:

…… triệu

Nếu người trụ cột không làm việc 12 tháng:

Khoản thu nhập mất đi = Thu nhập tháng × 12

Sau đó cộng thêm:

Chi phí y tế dự kiến phải tự trả.
Chi phí đi lại.
Chi phí chăm sóc.
Các khoản phát sinh.

Cuối cùng trừ đi:

BHYT.
Các khoản bảo hiểm khác nếu có.
Quỹ dự phòng.
Tài sản thanh khoản có thể sử dụng.

Con số còn lại chính là một cách rất đơn giản để nhìn thấy:

Gia đình đang có khoảng trống tài chính bao nhiêu?

15. Điều đáng lo không phải là “có bệnh”

Mà là:

Bệnh xảy ra đúng lúc gia đình chưa chuẩn bị tiền cho những phần mà BHYT không xử lý.

BHYT là một lớp bảo vệ rất quan trọng.

Nhưng một gia đình có con nhỏ thường có nhiều nghĩa vụ tài chính hơn một người độc thân.

Khi người trụ cột bệnh:

Chi phí có thể tăng.

Thu nhập có thể giảm.

Thời gian chăm sóc tăng.

Các khoản vay vẫn tiếp tục.

Kế hoạch của con vẫn phải duy trì.

Đó là lý do quản trị rủi ro không nên chỉ bắt đầu từ câu hỏi:

“Bệnh này chữa hết bao nhiêu tiền?”

Mà nên bắt đầu từ:

“Nếu bệnh kéo dài, toàn bộ tài chính gia đình sẽ bị ảnh hưởng như thế nào?”

Kết luận: Có BHYT là rất tốt, nhưng đừng để BHYT phải “gánh” cả gia đình

BHYT là một trong những lớp bảo vệ tài chính y tế quan trọng nhất mà mỗi gia đình nên duy trì.

Nhưng BHYT và khả năng tài chính của gia đình là hai câu chuyện có liên quan nhưng không giống nhau.

Khi bệnh nặng xảy ra, gia đình có thể phải đối mặt với nhiều khoản:

Phần cùng chi trả.
Chi phí ngoài phạm vi hưởng.
Chênh lệch dịch vụ theo yêu cầu.
Đi lại, ăn ở.
Người chăm sóc.
Thu nhập bị mất.
Chi phí sinh hoạt vẫn tiếp tục.
Khoản vay vẫn phải trả.

Không phải khoản nào cũng được BHYT giải quyết.

Vì vậy, thay vì nghĩ:

“Tôi có BHYT rồi nên không cần chuẩn bị gì thêm.”

Có lẽ nên nghĩ:

“BHYT sẽ giúp tôi giải quyết phần nào của bài toán y tế, còn gia đình tôi sẽ dùng nguồn lực nào để giải quyết phần còn lại?”

Nếu trả lời được câu hỏi đó, anh/chị sẽ biết mình đang thiếu gì.

Có thể là quỹ dự phòng.

Có thể là bảo hiểm sức khỏe.

Có thể là bảo hiểm bệnh hiểm nghèo.

Có thể là một kế hoạch bảo vệ thu nhập.

Hoặc đơn giản là chưa cần mua thêm gì cả, chỉ cần xây quỹ dự phòng tốt hơn.

Bảo vệ tài chính tốt không phải là mua thật nhiều sản phẩm.

Mà là biết khoản rủi ro nào mình tự gánh được và khoản nào nếu xảy ra sẽ làm đảo lộn cuộc sống của cả gia đình.

Nguồn chính thống

Bài viết sử dụng thông tin pháp lý và chính sách từ các nguồn chính thức của Bộ Y tế, Chính phủ và hệ thống văn bản pháp luật.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHYT số 51/2024/QH15 quy định phạm vi và mức hưởng BHYT theo từng nhóm đối tượng, cơ sở và hình thức khám chữa bệnh.
Bộ Y tế giải thích trường hợp khám chữa bệnh theo yêu cầu: quỹ BHYT thanh toán phần thuộc phạm vi được hưởng; phần chênh lệch giữa giá dịch vụ theo yêu cầu và mức thanh toán của quỹ do người bệnh chi trả.
Bộ Y tế cũng xác nhận quỹ BHYT thanh toán thuốc, thiết bị y tế, dịch vụ kỹ thuật... thuộc phạm vi thanh toán của quỹ; các khoản ngoài phạm vi hoặc phần người bệnh phải cùng chi trả cần được tính riêng.
Từ ngày 1/7/2026, một số quy định mới về mức hưởng khi khám chữa bệnh ngoại trú tại các cơ sở cấp cơ bản/cấp chuyên sâu được thực hiện theo lộ trình. Vì vậy, khi tư vấn hoặc viết nội dung về BHYT, nên kiểm tra đúng thời điểm và trường hợp cụ thể.

Luật số 51/2024/QH15 – Bộ Y tế
Bộ Y tế – Các mức hưởng BHYT theo quy định mới